Sildenafil (व्हायग्रा) घेतल्यानंतर अचानक बहिरेपणा येऊ शकतो का?
Sildenafil (व्हायग्रा) घेतल्यानंतर अचानक श्रवणशक्ती कमी होणे: कारणे, लक्षणे आणि उपचार
Sildenafil म्हणजेच व्हायग्रा हे इरेक्टाइल डिसफंक्शनवर मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाणारे औषध आहे. हे औषध सर्वसाधारणपणे सुरक्षित मानले जाते, परंतु काही अत्यंत दुर्मिळ प्रकरणांमध्ये याचा एक गंभीर दुष्परिणाम समोर आला आहे — अचानक श्रवणशक्ती कमी होणे, ज्याला वैद्यकीय भाषेत Sudden Sensorineural Hearing Loss (SSNHL) असे म्हणतात. या लेखात आपण याबद्दल सविस्तर माहिती घेणार आहोत.
Sildenafil आणि श्रवणशक्ती यांचा संबंध काय आहे?
Sildenafil, Tadalafil, Vardenafil यांसारखी PDE-5 inhibitors गटातील औषधे रक्तवाहिन्या रुंद करून रक्तप्रवाह वाढवण्याचे काम करतात. कानाच्या आतील भागातील (Inner Ear) अतिशय नाजूक रक्तवाहिन्यांवर या औषधांचा परिणाम होऊ शकतो, असे संशोधकांचे मत आहे. यामुळे आतील कानाला होणाऱ्या रक्तपुरवठ्यात अचानक बदल होऊन श्रवणशक्ती कमी होण्याची शक्यता निर्माण होते.
हे प्रमाण अत्यंत कमी असले तरी याची गांभीर्याने दखल घेणे आवश्यक आहे, कारण वेळेवर उपचार न झाल्यास ही श्रवणहानी कायमस्वरूपी राहू शकते.
कोणती लक्षणे दिसू शकतात?
Sildenafil घेतल्यानंतर खालीलपैकी कोणतीही लक्षणे जाणवल्यास त्वरित सावध होणे गरजेचे आहे:
एका किंवा दोन्ही कानाने अचानक कमी ऐकू येणे
कानात सतत आवाज येणे किंवा घंटानाद जाणवणे (Tinnitus)
चक्कर येणे किंवा तोल जाणे (Vertigo)
कान भरल्यासारखे किंवा दाब आल्यासारखे वाटणे
ही लक्षणे बहुधा औषध घेतल्यानंतर काही तासांत ते काही दिवसांत दिसू शकतात.
हा दुष्परिणाम किती सामान्य आहे?
हे स्पष्टपणे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की Sildenafil घेणाऱ्या बहुसंख्य लोकांना असा कोणताही त्रास होत नाही. अचानक श्रवणहानी हा अत्यंत दुर्मिळ (Rare) दुष्परिणाम आहे, परंतु तो नोंदवला गेलेला आहे आणि त्यामुळे याकडे दुर्लक्ष करणे योग्य नाही.
लक्षणे जाणवल्यास काय करावे?
जर Sildenafil किंवा तत्सम औषध घेतल्यानंतर वर नमूद केलेली कोणतीही लक्षणे जाणवली, तर खालील पावले तातडीने उचला:
औषधाचा पुढील डोस घेणे त्वरित थांबवा.
वेळ न दवडता ENT तज्ञ किंवा Audiologist यांची भेट घ्या.
लक्षणे सुरू झाल्यापासून 24 ते 72 तासांच्या आत उपचार सुरू करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे, कारण या काळात उपचार सुरू झाल्यास श्रवणशक्ती पूर्ववत होण्याची शक्यता लक्षणीयरीत्या वाढते.
अचानक होणारी श्रवणहानी ही एक वैद्यकीय आणीबाणी (Medical Emergency) समजली जाते. त्यामुळे "थोडे दिवस वाट पाहू" असा विचार न करता त्वरित तज्ञांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
VR Speech And Hearing Clinic तुम्हाला कशी मदत करू शकते?
अचानक श्रवणशक्ती कमी झाल्याचे जाणवल्यास वेळ अत्यंत मौल्यवान असतो. VR Speech And Hearing Clinic येथे अनुभवी ऑडिओलॉजिस्ट आणि स्पीच लँग्वेज पॅथॉलॉजिस्ट यांच्या मार्गदर्शनाखाली:
संपूर्ण श्रवण चाचणी (Audiometry Evaluation)
कानाच्या आतील भागाची सखोल तपासणी
योग्य निदानानंतर पुढील उपचारासाठी योग्य दिशा
याबाबत मार्गदर्शन दिले जाते. वेळेवर योग्य तपासणी झाल्यास श्रवणशक्ती परत मिळण्याची शक्यता वाढते.
निष्कर्ष
Sildenafil (व्हायग्रा) हे औषध लाखो लोक सुरक्षितपणे वापरतात, आणि श्रवणहानी हा त्याचा अत्यंत दुर्मिळ दुष्परिणाम आहे. मात्र याबाबत जागरूक राहणे आणि कोणतीही असामान्य लक्षणे दिसल्यास तत्काळ वैद्यकीय मदत घेणे हेच शहाणपणाचे आहे. वेळेत घेतलेला निर्णय तुमची श्रवणशक्ती वाचवू शकतो.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्रश्न: Sildenafil घेतल्यावर बहिरेपणा येण्याची शक्यता किती असते?
उत्तर: हे प्रमाण अत्यंत दुर्मिळ आहे. बहुतेक लोकांना Sildenafil घेतल्यानंतर कोणताही श्रवणविषयक त्रास होत नाही, परंतु काही वेगळ्या प्रकरणांची नोंद झालेली आहे.
प्रश्न: फक्त Sildenafil मुळेच हा त्रास होतो का?
उत्तर: नाही. Tadalafil आणि Vardenafil यांसारख्या इतर PDE-5 inhibitor गटातील औषधांमध्येही अशी प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत.
प्रश्न: श्रवणशक्ती कमी झाल्यास ती पूर्ववत होऊ शकते का?
उत्तर: लक्षणे सुरू झाल्यानंतर 24 ते 72 तासांच्या आत योग्य उपचार सुरू झाल्यास श्रवणशक्ती पूर्ववत होण्याची शक्यता वाढते. उशीर झाल्यास ही हानी कायमस्वरूपी राहू शकते.
प्रश्न: फक्त एकाच कानात त्रास जाणवला तरी डॉक्टरांना भेटावे का?
उत्तर: होय. एका कानात जरी अचानक ऐकू कमी येत असेल, आवाज येत असेल किंवा चक्कर येत असेल, तरी त्वरित ENT तज्ञ किंवा ऑडिओलॉजिस्टचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
प्रश्न: चक्कर येणे किंवा कानात आवाज येणे हे सुद्धा गंभीर लक्षण मानावे का?
उत्तर: होय. Tinnitus (कानात आवाज येणे) आणि Vertigo (चक्कर येणे) ही श्रवणहानीसोबत येणारी सूचक लक्षणे असू शकतात, त्यामुळे ती दुर्लक्षित करू नयेत.
